Truyền hình trực tuyến: Phòng tránh ung thư hệ tiêu hóa

Mời độc giả xem video chương trình:

Thời tiết nóng ẩm của mùa hè là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi và phát triển gây ra nhiều dịch bệnh nguy hiểm trong đó không thể không nhắc tới các bệnh đường tiêu hóa. Tại Việt Nam, các bệnh lý đường tiêu hóa đứng đầu trong nhóm bệnh nội khoa, nguy hiểm nhất phải kể đến các bệnh ung thư đường tiêu hóa, đứng thứ 3 trong các loại ung thư gây tử vong trên thế giới.

Tuy nhiên, nhiều người bệnh ung thư còn chủ quan, không tầm soát sớm dù thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Khi phát hiện ra bệnh, bệnh đã ở giai đoạn muộn, điều trị rất khó khăn, tốn kém. Theo các chuyên gia y tế "ung thư không phải dấu chấm hết", nếu phát hiện ở giai đoạn sớm thì vẫn có khả năng điều trị thành công. Ví dụ như tầm soát ung thư dạ dày giúp giảm tỷ lệ ung thư hơn 90% các trường hợp ung thư đường tiêu hóa phát triển từ polyp u tuyến. Theo các bác sỹ, việc khám sàng lọc, kiểm tra định kỳ rất quan trọng, đặc biệt ở những người đã từng có bệnh lý về đường tiêu hóa.

Bên cạnh đó, việc ăn quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, giàu năng lượng, không được bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, việc sử dụng thuốc bừa bãi, lạm dụng rượu bia …. khiến cho các bệnh đường tiêu hóa tăng nhanh, đặc biệt là bệnh ung thư.

Vậy dấu hiệu nào nhận biết một người mắc bệnh ung thư hệ tiêu hóa? Đối tượng nào có nguy cơ cao mắc bệnh?, Cần làm gì để phòng ngừa và phát hiện sớm các căn bệnh ung thư ở đường tiêu hóa ?  ... Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Phòng tránh ung thư hệ tiêu hóa”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS TS Nguyễn Thanh Long - Trưởng khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện Việt Đức - Giảng viên kiêm nhiệm Bộ môn Ngoại, Đại học Y Hà Nội

PGS.TS Vũ Hồng Thăng, Phó trưởng Khoa điều trị nội 4, Bệnh viện K; Phó trưởng bộ môn Ung thư, Trường Đại học Y Hà Nội.

PGS.TS Lê Bạch Mai - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Dẫn chương trình: Anh Thư

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu từ vào 14h30, thứ Năm, ngày 17/5/2018. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 024 6661 8272 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi cũng sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được một phần quà của chương trình.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS TS Nguyễn Thanh Long - Trưởng khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện Việt Đức - Giảng viên kiêm nhiệm Bộ môn Ngoại, Đại học Y Hà Nội; PGS.TS Vũ Hồng Thăng, Phó trưởng Khoa điều trị nội 4, Bệnh viện K, Phó trưởng bộ môn Ung thư, Trường Đại học Y Hà Nội; PGS.TS Lê Bạch Mai - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống2. Share link sự kiện của chương trình.3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố và nhận được những phần thưởng từ chương trình.

Câu hỏi tương tác 1:

Phương tiện chính để chẩn đoán bệnh lý dạ dày hiện nay là?

A. Nội soi dạ dày tá tràng

B. Xét nghiệm máu

C. Chụp X quang ổ bụng

D. Siêu âm

Đáp án đúng là A

Chúc mừng độc giả có facebook là Giang Trầnđã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Công dụng của Curmin Nano 22+ trong bệnh tiêu hóa là gì?

A. Giảm các triệu chứng tổn thương dạ dày, hành tá tràng, đại tràng.

B. Giúp ăn ngon miệng và tăng cường tiêu hóa.

C. Giúp các vết thương, vết loét nhanh liền sẹo

D. Tất cả các đáp án trên

Đáp án đúng là D

Chúc mừng độc giả có facebook là Tuyet Lan Tranđã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Curmin Nano 22+ và phòng khám Vietlife đã đồng hành cùng chương trình!

Hải Yến

Read More

Chớm hè, cần đề phòng bệnh viêm não Nhật Bản

Hè đến cũng là thời điểm nhiều bệnh do muỗi truyền xuất hiện, trong đó cần cảnh giác với bệnh viêm não Nhật Bản (VNNB). Đây là một bệnh nhiễm virut cấp tính ở thần kinh trung ương nên có nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời (20-30% số bệnh nhân có triệu chứng viêm não bị tử vong, 30-50% những người sống sót tiếp tục có biểu hiện rối loạn thần kinh, nhận thức, hoặc triệu chứng tâm thần). Nguy hiểm là vậy nhưng bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu các bậc phụ huynh chú ý.

Phương thức truyền bệnh

Virut gây VNNB là một flavivirus, được truyền sang người qua vết đốt của muỗi bị nhiễm bệnh, thường là muỗi vằn. Các loài chim hoang dã (diệc, liếu điếu...) là ổ chứa virut chủ yếu trong thiên nhiên và lợn là ổ chứa quan trọng nhất trong súc vật nuôi gần người. Con người thường chỉ là ký chủ ngẫu nhiên của virut. Đường lây là đường máu, qua trung gian truyền bệnh là muỗi Culex. Ở Việt Nam, loại muỗi Culex tritaeniorhynchus sinh sản mạnh vào mùa hè (nhất là từ tháng 3 đến tháng 7), hoạt động mạnh vào buổi chập tối. Loại muỗi này có mật độ cao ở vùng đồng bằng và trung du, nó là trung gian truyền bệnh VNNB chủ yếu bệnh ở nước ta. Sức thụ bệnh cao với trẻ em dưới 10 tuổi. Người lớn tỷ lệ có kháng thể cao do vậy ít mắc bệnh hơn.

Trên lâm sàng có các thể VNNB như: thể điển hình, thể màng não, thể ẩn, thể liệt hành tủy, thể cụt, thể liệt mềm giống bại liệt.

Đường lây truyền bệnh VNNB.

Thể điển hình của VNNB

Thời kỳ nung bệnh: Kéo dài từ 5-14 ngày, trung bình là 1 tuần.

Thời kỳ khởi phát: Bệnh khởi phát rất đột ngột bằng sốt cao 39-40°C hoặc hơn. Bệnh nhân đau đầu, đặc biệt là vùng trán, đau bụng, buồn nôn và nôn. Ngay trong 1-2 ngày đầu của bệnh đã xuất hiện cứng gáy, tăng trương lực cơ, rối loạn sự vận động nhãn cầu. Về tâm thần kinh có thể xuất hiện lú lẫn hoặc mất ý thức. Những ngày đầu phản xạ gân xương tăng, sung huyết giãn mạch rõ. Ở một số trẻ nhỏ tuổi, ngoài sốt cao có thể thấy đi lỏng, đau bụng, nôn giống như nhiễm khuẩn - nhiễm độc ăn uống.

Thời kỳ toàn phát (từ ngày thứ 3-4 đến ngày thứ 6-7 của bệnh): Bước sang ngày thứ 3-4 của bệnh, các triệu chứng của thời kỳ khởi phát không giảm mà lại tăng lên. Từ mê sảng kích thích, u ám lúc đầu, dần dần bệnh nhân đi vào hôn mê sâu dần. Các triệu chứng rối loạn thần kinh thực vật cũng tăng lên: vã nhiều mồ hôi, da lúc đỏ, lúc tái, rối loạn nhịp thở và tăng tiết trong lòng khí phế quản, do vậy khi nghe phổi có thể thấy nhiều ran rít, ran ngáy và cả ran nổ. Mạch ở bệnh nhân thường nhanh và yếu. Các dây thần kinh sọ não cũng bị tổn thương, đặc biệt là các dây vận nhãn (III, IV, VI) và dây VII. Rối loạn trung khu hô hấp dẫn tới thở nhanh nông, xuất tiết nhiều ở khí phế quản và có thể thấy viêm phổi đốm hoặc viêm phổi thùy.

Thời kỳ lui bệnh (từ ngày thứ 7, 8 trở đi): Thông thường bước sang tuần thứ 2, hội chứng nhiễm trùng nhiễm độc và hội chứng não - màng não giảm dần. Tuy nhiên các tổn thương thần kinh khu trú lại rõ hơn trước. Bệnh nhân có thể bại và liệt chi hoặc liệt các dây thần kinh sọ não hoặc rối loạn sự phối hợp vận động... Thời kỳ này có thể xuất hiện những biến chứng sớm như: viêm phế quản, viêm phổi hoặc viêm phế quản - phổi do bội nhiễm; viêm bể thận, bàng quang do phải thông đái hoặc đặt sonde dẫn lưu; loét và viêm tắc tĩnh mạch do nằm và rối loạn dinh dưỡng...

Biến chứng và di chứng

Từ cuối tuần thứ 2 trở đi là thời kỳ của những biến chứng và di chứng muộn. Những biến chứng muộn có thể gặp là: phế viêm, viêm bể thận - bàng quang, loét nhiễm khuẩn, rối loạn giao cảm, rối loạn chuyển hóa. Những di chứng muộn có thể xuất hiện sau vài năm hoặc thậm chí hàng chục năm mà thường gặp là động kinh và Parkinson.

Lời khuyên của thầy thuốc

Đây là bệnh do virut gây ra nên hiện nay không có phương pháp điều trị đặc hiệu mà chủ yếu là điều trị triệu chứng, bao gồm chống phù não, an thần chống co giật, kiểm soát nhiệt độ, hỗ trợ tuần hoàn, hô hấp, ngăn ngừa bội nhiễm và dinh dưỡng, chống loét... Điều quan trọng là bệnh phải được điều trị tại cơ sở y tế chuyên sâu.

VNNB do muỗi truyền là bệnh nguy hiểm vì tỷ lệ tử vong cao, để lại di chứng thần kinh nặng nề. Biện pháp phòng bệnh tốt nhất là tiêm phòng, tuy nhiên nếu chỉ tiêm một mũi thì không có hiệu lực bảo vệ. Tiêm đủ 2 mũi hiệu lực bảo vệ đạt trên 80%; tiêm đủ 3 mũi đạt 90-95% trong khoảng 3 năm. Ngoài ra, người dân cần chú ý vệ sinh môi trường, giữ gìn nhà ở sạch sẽ, vệ sinh chuồng trại để muỗi không có nơi trú đậu. Nên ngủ màn, không cho trẻ em chơi gần chuồng gia súc, đặc biệt lúc chập tối đề phòng muỗi đốt. Khi có dấu hiệu sốt cao cùng với các triệu chứng tổn thương hệ thần kinh trung ương như đau đầu, đặc biệt là vùng trán, đau bụng, buồn nôn và nôn, xuất hiện cứng gáy... cần đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Ở nước ta, theo thông báo của một số cơ sở điều trị, tỷ lệ tử vong do VNNB đã giảm còn khoảng 10%. Tử vong thường xảy ra trong 7 ngày đầu khi bệnh nhân có hôn mê sâu, co giật và những triệu chứng tổn thương hành não dẫn đến rối loạn hô hấp, tim mạch trầm trọng. Tử vong ở giai đoạn sau chủ yếu do các biến chứng đặc biệt như: viêm phổi, suy kiệt... Những bệnh nhân qua khỏi có thể để lại những di chứng suốt đời mà hay gặp là rối loạn tâm thần. Vì vậy, tiêm phòng vắc-xin VNNB là biện pháp phòng ngừa tốt nhất. Có thể sử dụng cho mọi lứa tuổi, ưu tiên cho trẻ từ 1-5 tuổi trong vùng có dịch lưu hành. Liều tiêm: trẻ dưới 36 tháng tuổi: 0,5ml/liều; trên 36 tháng tuổi: 1ml/liều. Tạo miễn dịch cơ bản là 3 liều: liều thứ 2 cách liều thứ nhất 2 tuần; liều thứ 3 cách liều thứ hai 1 năm. Tiêm nhắc lại: 3 năm tiêm 1 liều 1ml để duy trì miễn dịch (tiêm dưới da vào cơ delta ).

BS. Trần Kim Anh

Read More

Đừng để cảm giác buồn ngủ sau ăn cản trở công việc

Giải mã nguyên nhân

Hệ tiêu hóa và hormon não: Chúng ta cần năng lượng để thực hiện các hành động bình thường như thở, đi lại. Thức ăn cung cấp năng lượng và chúng được phân hủy bởi hệ thống tiêu hóa thành glucose hoặc nhiên liệu. Cơ thể tiết ra các hormon như amylin, glucagon và cholecystinin (CCK) làm tăng lượng đường trong máu, làm no và tạo ra insulin, di chuyển vào tế bào để cung cấp năng lượng. Trong lúc đó, não cũng tạo ra các hormon như serotonin dẫn đến tình trạng buồn ngủ. Bên cạnh đó, thức ăn cũng gián tiếp sản xuất ra melatonin - một hormon dẫn đến sự buồn ngủ.

Tránh uống cà phê vào buổi trưa để giữ tỉnh táo.

Chế độ ăn uống: Tất cả các loại thức ăn được tiêu hóa theo cùng một cách nhưng chúng ảnh hưởng đến cơ thể của bạn theo nhiều cách khác nhau. Chế độ ăn uống trả lời được phần nào câu hỏi đặt ra trên. Các loại thực phẩm giàu protein như thịt, trứng, cá, đậu phụ, phô mai đều chứa tryptophan - được cơ thể sử dụng để sản xuất serotonin gây buồn ngủ. Bạn nên ăn uống cân bằng bằng cách kết hợp với uống nhiều nước lọc và ăn các bữa nhỏ hơn để duy trì năng lượng thích hợp cả ngày.

Không tập thể dục đủ: Tập thể dục giúp bạn ngủ ngon, luôn tỉnh táo cả ngày nâng cao năng lượng và giảm sự mệt mỏi.

Nếu bạn ngủ thiếp đi hoặc cảm thấy mệt mỏi mỗi khi ăn, rất có thể bạn bị bệnh cơ bản như là celiac, thiếu máu, không ăn đủ thức ăn, ngừng thở khi ngủ hoặc suy giáp. Bạn nên trao đổi với bác sĩ nếu bị mệt mỏi sau bữa ăn bởi các căn bệnh trên.

Bỏ bữa sáng (là bữa quan trọng nhất) hoặc bất kì bữa nào có thể dẫn đến sự đuối sức và mệt mỏi. Bạn sẽ dễ dàng xuống sức và sẽ bù đắp nhanh bằng việc ăn một vài đồ ăn không lành mạnh dẫn đến tình trạng sức khỏe tồi tệ hơn.

Thời gian ngủ cũng ảnh hưởng đến cơ thể sau bữa ăn. Rất khó để tỉnh táo sau giờ ăn trưa nếu không có đủ thời gian nghỉ ngơi vào ban đêm. Phản ứng của cơ thể là nghỉ ngơi sau khi được thư giãn và no nê, nhất là khi đêm trước không được ngủ ngon. Hãy ngủ đủ và tránh stress. Ngoài ra, ngủ trưa sau bữa ăn sẽ giúp bạn tỉnh táo, cải thiện hoạt động thể chất và giải tỏa căng thẳng.

Nhiễm dị ứng nhẹ gây ra buồn ngủ, bụng ấm ách, tiêu chảy, táo bón hoặc đầy hơi và thừa khí.

Thiếu chất dinh dưỡng cũng khiến cơ thể không có đủ năng lượng và luôn thấy căng thẳng, mệt mỏi, thiếu ngủ. Các vấn đề về rối loạn insulin trong cơ thể cũng dễ gây ra tình trạng này.

Giải pháp cho tình trạng buồn ngủ sau ăn

Ăn sáng đầy đủ: Ăn sáng tạo năng lượng cho ngày làm việc của bạn. Do đó, bữa sáng của bạn nên bao gồm những thực phẩm lành mạnh như ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì, sữa, sữa chua hoặc hoa quả. Bạn sẽ tránh được việc tiêu thụ những loại thực phẩm không tốt nếu bữa sáng của bạn thực sự đủ chất và giàu năng lượng với những đồ ăn tốt. Ngoài ra, đó là bữa ăn lành mạnh cải thiện hoạt động thể chất và tinh thần của bạn trong suốt cả ngày.

Chọn carb phức (complex carbohydrate) và thực phẩm nhiều protein cho bữa trưa đồng thời tránh các thực phẩm có nhiều tinh bột và đóng hộp.

Ăn thường xuyên và chia thành nhiều bữa. Các bữa ăn lớn có thể làm bạn thấy buồn ngủ vì nó làm mất nhiều năng lượng hơn để tiêu hóa. Ăn nhiều bữa nhỏ rải rác cả ngày sẽ tạo sự khác biệt. Thêm bữa nhỏ giữa các bữa ăn chính sẽ đáp ứng nhu cầu calo cả ngày. Đừng để quá 3 tiếng đồng hồ không có gì ăn.

Tránh uống bia, rượu và caffein vào buổi trưa. Caffein làm tăng sự tỉnh táo nhưng giảm tác dụng của nó theo thời gian. Càng ngày bạn càng phải uống nhiều hơn để giữ tỉnh táo.

BS. Ngô Mỹ Hà

Read More

Nắng nóng, cần đề phòng một số bệnh ở mắt

Chắp lẹo

Là những bệnh thường gặp ở bờ mi mắt. Hai bệnh này khác nhau nhưng hay bị nhầm lẫn. Bệnh gây đau nhức bờ mi, kết hợp với tình trạng phù nề làm cho bệnh nhân khó chịu khi nhìn, ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt. Việc phân biệt chắp và lẹo giúp cho việc điều trị bệnh hiệu quả hơn.

Lẹo là tình trạng viêm cấp tính tuyến chân lông ở da mi. Khi mắc, người bệnh cảm thấy vướng, khó chịu, nóng ở bờ mi, khi sờ cảm thấy đau. Sau vài ngày thì sưng tấy lên và tạo mủ vàng. Còn chắp là tình trạng viêm tuyến sụn mi (tuyến Meibomius) mạn tính. Các chất tiết trong túi tuyến ứ lại và làm phình túi tuyến lên. Chắp ửng đỏ là chắp viêm, thường gặp ở bên trong mi mắt. Chắp lạnh không có dấu hiệu viêm, hơi gồ lên như hạt đậu ở bên ngoài. Chắp hay tái phát, thường phải phẫu thuật lấy hết vỏ bọc của chắp thì mới hết tái phát.

Khi ra đường, cần đeo kính mắt để phòng bệnh.

Khi mắc bệnh, cần nhỏ thuốc nước và tra thuốc mỡ có chứa kháng sinh bên mắt bị viêm, trong một vài trường hợp, đôi khi cần kết hợp sử dụng kháng sinh toàn thân theo chỉ định của bác sĩ. Có thể sử dụng khăn nóng ẩm đắp lên mắt mỗi ngày vài lần (khăn mặt nhúng nước ấm vắt khô). Mỗi lần từ 3 - 5 phút. Chườm nóng tại chỗ có tác dụng giảm viêm.

Luôn rửa tay trước khi tra thuốc mỡ cho mắt hay tra thuốc nhỏ mắt. Chú ý: Không nên chữa chắp, lẹo bằng cách tự ý nặn mủ, tra thuốc không theo hướng dẫn vì những phương pháp này dễ làm cho tổn thương lan rộng hoặc tái phát, để lại sẹo xấu gây mi quặp, những tổn thương này đều tồn tại dai dẳng, khó chữa trị.

Để phòng chắp lẹo, cần bảo vệ mắt khỏi khói bụi và ô nhiễm không khí bằng cách đeo kính an toàn mỗi khi đi đường, đặc biệt khi làm việc nhà như dọn dẹp nhà cửa hay cắt cỏ. Tránh đến những nơi bụi bẩn hoặc nơi bị ô nhiễm không khí nặng nề.

Đau mắt đỏ

Bệnh đau mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc thường là do Adenovirus hoặc do vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu, phế cầu gây ra. Bệnh thường gặp vào mùa hè đến cuối mùa thu, khi thời tiết từ nắng nóng chuyển sang mưa, độ ẩm không khí cao, khi giao mùa, môi trường nhiều khói bụi, vệ sinh kém, sử dụng nước ô nhiễm, dùng chung khăn mặt, gối… là điều kiện thuận lợi cho bệnh bùng phát. Đau mắt đỏ là bệnh cấp tính, triệu chứng rầm rộ, dễ lây nhưng thường lành tính, ít để lại di chứng. Tuy nhiên, bệnh thường gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, học tập và lao động. Có không ít trường hợp bệnh kéo dài, gây biến chứng ảnh hưởng đến thị lực sau này nên mọi người cần có ý thức phòng bệnh tốt và cần được xử trí kịp thời khi mắc bệnh. Mầm bệnh có khả năng sống ở môi trường bình thường trong vài ngày và người bệnh vẫn có thể là nguồn lây sau khi đã khỏi bệnh 1 tuần. Vì vậy, cách phòng bệnh tốt nhất là thực hiện triệt để các biện pháp vệ sinh và cách ly với người bệnh. Luôn đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch. Dùng riêng khăn, gối, chậu rửa mặt. Giặt sạch khăn mặt bằng xà phòng và nước sạch, phơi khăn ngoài nắng hàng ngày. Không dùng tay dụi mắt.

Chấn thương mắt

Một số chấn thương mắt thường gặp chẳng hạn như những vết thương xuyên thủng do tai nạn khi lao động hoặc chơi thể thao cần phải điều trị ngay lập tức hoặc phẫu thuật để ngăn chặn các tổn thương về mắt dẫn đến mất thị lực. Tuy nhiên, đối với các trầy xước nhỏ trên bề mặt, sau khi khám bác sĩ, chỉ cần theo dõi đúng cách để đảm bảo rằng các biến chứng như nhiễm trùng mắt không xảy ra.

Trầy xước giác mạc có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân thường gặp nhất là do vô tình chọc tay vào mắt hoặc do dụi mắt liên tục khi gặp vật thể lạ (cát, bụi…). Trầy xước giác mạc khiến cho mắt rất nhạy cảm với ánh sáng và gây ra cảm giác khó chịu.

Nếu nghi ngờ bị trầy xước giác mạc, cần nhanh chóng đến khám bác sĩ hoặc các trung tâm chăm sóc, cấp cứu để tìm ra phương pháp chữa trị kịp thời. Trầy xước cũng có thể làm cho mắt của bạn dễ bị nhiễm trùng bởi vi khuẩn hay nấm. Một số loại vi khuẩn và nấm có thể xâm nhập qua vết xước, gây ra các tổn thương nghiêm trọng rất nhanh, trong vòng 24 giờ, thậm chí có thể dẫn đến mù lòa. Điều này có nhiều khả năng xảy ra nếu như tác nhân gây trầy xước mắt là những vật thể cáu bẩn. Đối với những vết xước bắt nguồn từ móng tay trẻ em, cành cây… nhiều khi lại chính là nguyên nhân gây nên nhiễm trùng mắt.

Nếu bị xước giác mạc, đừng nên dụi mắt và cũng không nên bịt mắt bị thương. Cần nhắm mắt nhẹ hoặc băng hờ một lớp gạc mỏng. Đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để được kiểm tra mắt bị thương.

Còn đối với chấn thương đụng dập gây ra các tổn thương cho mắt và các bộ phận quanh mắt như: tụ máu, bầm mi mắt, hốc mắt; Chảy máu trong mắt: xuất huyết kết mạc, xuất huyết tiền phòng, pha lê thể, võng mạc…; Tổn thương các tổ chức của mắt như: thể thủy tinh, võng mạc, thần kinh thị…; cần xử trí đúng bằng cách sử dụng băng che mắt lại rồi đến cơ sở chuyên khoa mắt gần nhất để được khám và điều trị. Nếu là chấn thương xuyên thủng có gây rách và chảy máu nên phải cầm máu ngay, có thể sử dụng kháng sinh nhỏ mắt thông dụng như chloramphenicol. Tra pomade kháng sinh và băng mắt lại, sau đó đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt để được khâu và điều trị vết thương.

Mùa hè nóng bức khiến nhiều người đi bơi, nhất là ở vùng nông thôn thường bơi ở sông ngòi, hồ ao… nguồn nước bẩn ô nhiễm dễ dẫn đến mắc các bệnh về mắt. Việc phòng ngừa bệnh đau mắt mùa hè cũng đóng vai trò rất quan trọng. Việc đầu tiên và thường xuyên phải làm là vệ sinh tay, mắt bằng nước sạch. Khi bị bụi hoặc nước bẩn vào mắt có thể chớp mắt vào cốc nước sạch, tránh day dụi mắt, nếu không được, cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để lấy bụi, gắp dị vật và tra thuốc sát khuẩn.Thực hiện nghiêm chỉnh chế độ bảo hộ mỗi khi tiếp xúc với ánh nắng, nhất là vào buổi trưa như đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng, đeo kính râm chống tia UV… Không bơi lội ở những nơi nước bẩn không đảm bảo vệ sinh.Những bệnh nhân bị mắt đỏ khi có triệu chứng như mắt nhìn mờ, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng…, nên đến khám bác sĩ nhãn khoa để được khám và chẩn đoán đúng bệnh. Đồng thời, nếu xung quanh có người bị đau mắt đỏ thì cần đề phòng cách tránh tiếp xúc qua đường hô hấp, rửa mắt bằng nước muối sinh lý mỗi ngày…Nếu đã bị viêm loét giác mạc, đau mắt đỏ… thì nên đến khám tại bệnh viện có đủ điều kiện về chẩn đoán, xét nghiệm nhằm tìm đúng nguyên nhân gây bệnh, tránh tự ý mua thuốc nhỏ mắt về tra.

BS. Xuân Hương

Read More

Nếu bé bị tiêu chảy, cần tránh ngay thức ăn gì?

Cá, tôm và các loại thủy sản

Cá, tôm và các loại thủy sản rất giàu dinh dưỡng, nhất là đạm. Điều đó không cần bàn thêm. Nhưng nếu bé nhỏ bị tiêu chảy, bạn nên loại bỏ các thực phẩm này ra khỏi danh sách. Cho dù đó là cá trôi, cá trắm, cá chuối hay cá bống. Hoặc bạn có kỳ công mua cho được cá thu, cá hồi cao cấp thì cũng cần chấm dứt. Bởi lẽ loại thực phẩm này có 2 điểm bất lợi. Thứ nhất, các nhóm thực phẩm này có chứa các phân tử protein kích ứng. Chúng dễ lọt qua hàng rào đường ruột, lọt vào máu, gây ra phản ứng dị ứng thực phẩm. Hậu quả của phản ứng này là bé bị đau bụng và nôn trớ. Một em bé đã bị tiêu chảy không kể nguyên nhân, vốn đã bị đau bụng và mất nước qua phân, nay lại bị thêm đau bụng và nôn trớ thì thực chẳng khác gì “đổ dầu vào lửa”, bệnh sẽ nặng hơn, mất nước lại càng mất nước. Thứ hai, các thực phẩm này có lớp chất nhầy bề mặt, mùi tanh, dễ hấp dẫn các loại vi khuẩn đường ruột như salmonella, shigella. Những vi khuẩn này là những mầm bệnh hàng đầu gây ra tiêu chảy ở trẻ em. Lỡ dở trong quá trình chế biến, vận chuyển, chứa đựng thức ăn, bạn để dây những vi khuẩn này vào khẩu phần ăn của bé thì coi như bé đã được “tặng” thêm một lượng lớn mầm bệnh vào đường ruột đang yếu ớt. Do đó, những thực phẩm nên đình chỉ, mặc dù nó tốt.

Sữa chua, váng sữa, phô mai các loại

Chúng tôi không phủ nhận quan điểm sữa chua có lợi cho tiêu hóa. Nhưng đó là điểm lợi có được ở một trạng thái khỏe mạnh, một đường ruột khỏe mạnh. Nó có nhiều tác dụng mà một trong số đó là kích thích tiết dịch tiêu hóa mạnh. Nhưng trong hoàn cảnh bé đang bị đi ngoài sườn sượt đến ướt sũng quần thì sữa chua lại là thực phẩm rất không thích hợp. Kể cả bạn có mất công lựa chọn cho kỳ được loại sữa chua lên men từ Pháp, Ý hay Úc, sữa chua từ sữa bò cao cấp, bổ sung hoa quả hay vi sinh thì việc không thích hợp vẫn là không thích hợp.

Câu chuyện xảy ra tương tự với váng sữa, phô mai uống, phô mai que hoặc phô mai ăn liền. Váng sữa vẫn được coi là thực phẩm giàu dinh dưỡng có thể ăn liền giống như sữa chua. Nhưng nếu cho bé đang bị tiêu chảy ăn thì bé sẽ đi ngoài nặng hơn.

Nguyên nhân là vì những thực phẩm này giàu tính axít (với sữa chua), giàu chất béo (váng sữa, phô mai). Những đặc tính này có hiệu ứng kích thích nhu động ruột mạnh làm ruột cử động mạnh hơn. Hậu quả, em bé sẽ bị đau bụng nhiều hơn nếu có đau bụng, tiêu chảy nhiều hơn nếu phân có nước. Nó kích thích đường ruột tiết ra khá nhiều dịch nên phân lỏng sẽ gần như tóe nước khi bé buồn đi đại tiện.

Thực phẩm đồ hộp như patê, thịt lợn hộp, thịt bò hộp

Những thực phẩm đồ hộp vẫn được coi là một phát minh tốt nhất của xã hội công nghiệp. Nó giúp người ta dễ dàng có bữa ăn đủ chất dinh dưỡng trong mọi hoàn cảnh, mọi công việc, mọi thời gian mà không cần chui vào bếp. Các bé nhỏ lại rất khoái khẩu đồ hộp. Lý do vì chúng mềm và chúng được nêm nếm gia vị từ công ty đánh lừa cảm giác đến thần kỳ. Gần như đứa trẻ nào cũng thích đồ hộp. Nhưng với đứa trẻ đang bị tiêu chảy, dù mẹ có mệt, mẹ cũng cố gắng nấu đồ ăn cho nhóc nhỏ, đừng sử dụng đồ hộp, vì tiêu chảy sẽ rất khó liền.

Lý do là vì thực phẩm đồ hộp thường chứa thực phẩm trong thời gian dài. Những thực phẩm này không còn nguyên chất dinh dưỡng như ban đầu. Bé tiêu chảy vốn đã ăn được ít, nay lại ăn thực phẩm bị nghèo dinh dưỡng đi thì thực không tốt. Song nguyên nhân chính có lẽ nằm ở chỗ chất bảo quản và quy trình chế biến. Các chất bảo quản và quy trình chế biến có thể bị vi phạm quy định an toàn vệ sinh thực phẩm ở một khâu nhỏ nào đó, với em bé khỏe mạnh thông thường thì lỗi này không có ý nghĩa gì. Nhưng với bé đang bị tiêu chảy thì đó là một lỗi khó chấp nhận. Nó sẽ làm bé tiêu chảy tiếp tục tiêu chảy mạnh hơn, số lần tiêu chảy gần như không được khống chế. Rất khó nói được rằng các thực phẩm đồ hộp hoàn toàn không có vi sinh vật hoặc không có bào tử vi khuẩn. Các thực phẩm này nên được loại bỏ, tương tự như thế với xúc xích các loại.

Nước hoa quả, nước mía, nước dừa, hoa quả xắt miếng các loại

Với các bé khỏe mạnh, nước hoa quả là một loại nước rất tốt. Nhưng với các bé tiêu chảy, chúng tôi khuyên nên cân nhắc loại thực phẩm này. Không phải do các thực phẩm này không tốt. Mà lý do của việc nên cân nhắc là vì các thực phẩm này dễ tiếp nạp thêm vi khuẩn trong quá trình sơ chế.

Nước hoa quả, nước mía, nước dừa, hoa quả xắt miếng có đặc điểm là thơm, nhiều đường. Chúng thu hút các loại côn trùng, nhất là ruồi. Dụng cụ chế biến nước hoa quả hay nước mía như máy xay, máy ép dễ bị bám cặn đường. Dù bạn có che chắn, che đậy thì bạn chỉ che đậy được những côn trùng đại thể như ruồi, muỗi. Bạn không thể che chắn, ngăn cách các vi sinh vật nhỏ bé như vi khuẩn. Chúng vẫn bám vào, lên men và đôi khi tiếp nạp thêm ngay bạn chế biến xong. Nếu làm xong, vì một lý do nào đó, bạn chưa cho bé ăn ngay, chúng đã tiếp nạp thêm các vi khuẩn. Nếu các bé được cho ăn những thực phẩm này thì càng bé dễ bị tiêu chảy nặng thêm. Bạn chỉ cần để đĩa dưa hấu xắt miếng ở ngoài bàn chừng 30 phút là bé đã có thể có nguy cơ nhiễm thêm vi khuẩn thêm rồi.

Một số loại rau có tính nhớt

Một số loại rau có tính nhớt như rau đay, rau mồng tơi, rau ngót nhật, mướp nhật... mặc dù có tính mát nhưng lại không phù hợp với các bé đang bị tiêu chảy. Nếu bạn có ý định chế biến bữa ăn cho bé hoặc là làm phong phú màu sắc cho bữa ăn dặm của bé thì nên chọn loại khác, tránh những thực phẩm nhớt ở trên. Vì nếu có lỡ ăn các thực phẩm này vào, các bé tiêu chảy khó cầm hơn.

Nguyên cớ chính ở tính nhớt của thực phẩm. Chúng kích thích ruột nhu động mạnh hơn, đẩy phân và nước ra ngoài nhanh hơn, trước cả thời điểm chúng kịp được hấp thu vào trong ruột. Và vì thế, miệng cứ ăn vào rồi lại dưới lại tuôn ra một cách vô ích. Tiếp nữa, tính nhớt của thực phẩm làm tích nước ở trong phân. Chúng ta đang cần làm đông se phân lại, nay lại đưa 1 chất tích nước trong phân thì đúng thực là “ông nói gà, bà lại nói vịt”, chúng mâu thuẫn nhau và đưa tới hậu quả, số lần tiêu chảy của bé trong một ngày không có dấu hiệu giảm xuống. Phương án ở đây là tạm dừng các loại rau có tính nhớt trong chế độ ăn của các bé.

Lời kết: việc loại bỏ các thực phẩm nguy cơ cao gây ra tiêu chảy không khó. Điều khó nhất là dỗ dành các bé ăn được trong điều kiện thực phẩm bị bó hẹp. Điều đó cần sự nỗ lực và kiên nhẫn của các bà mẹ với tình yêu thương được đặt lên trên đầu.

BS. YÊN L M PHÚC

Read More

Thực phẩm nên tránh khi bị tiêu chảy

Tiêu chảy gây ra tình trạng đại tiện nhiều lần, phân lỏng và nhiều nước làm cơ thể mệt mỏi, khó chịu. Khi bị tiêu chảy bạn cần tránh những loại thực phẩm dưới đây:

Các loại hoa quả khô như hạnh nhân, mận, mơ…chứa rất nhiều chất xơ và được khuyến nghị dành cho những người bị táo bón. Vì vậy bạn nên tránh những loại quả này khi bị tiêu chảy.

- Các loại rau như súp lơ xanh, súp lơ trắng, cải bắp và hành tây là một vài loại rau gây đầy hơi có thể khiến dạ dày bạn bị kích thích hơn. Tránh xa các loại rau này cho tới khi các triệu chứng tiêu chảy giảm dần.

- Các loại quả chứa nhiều chất xơ như táo và thậm chí là lê không được khuyến khích cho những người đang bị tiêu chảy vì chúng có thể khiến bạn bị tiêu chảy nặng hơn.

- Những thực phẩm chứa hàm lượng đường cao khó tiêu hóa và có thể gây trướng bụng đồng thời kích thích dạ dày của bạn.

Sữa, mayonnai, trứng và pho mát là những sản phẩm nên tránh khi bạn đang bị tiêu chảy

- Tốt nhất nên tránh các sản phẩm sữa như sữa, mayonnai, trứng và pho mát khi bạn đang bị tiêu chảy cho dù bạn có dung nạp được lactose hay không. Mặc khác, sữa chua, sữa đông chứa nhiều vi khuẩn tốt có thể hỗ trợ tiêu hóa và có lợi khi bạn bị tiêu chảy.

- Đậu lăng và các loại đậu khác là những thực phẩm gây đầy hơi và kết quả là làm tình trạng tiêu chảy của bạn trầm trọng hơn.

- Cafein có thể kích thích niêm mạc dạ dày và gây tăng nhu động ruột. Ngoài cà phê, bạn cũng cần tránh trà xanh. Nếu muốn uống trà xanh, hãy tìm những loại hữu cơ không chứa chất caffeine.

- Thực phẩm chứa chất béo và chiên kỹ có thể dẫn đến co thắt dạ dày và làm các triệu chứng trầm trọng hơn. Hãy tập tự kiểm soát và tránh xa đồ ăn vặt cho tới khi đường ruột của bạn phục hồi.

BS. Tuyết Mai/Univadis

(theo THS)

Read More

Trẻ em ra nhiều mồ hôi khi vận động, vì sao?

Trịnh Thị Liên (lientrinh@gmail.com)

Phần lớn các bậc cha mẹ đều băn khoăn về chứng ra nhiều mồ hôi của trẻ. Tuy nhiên cũng có trường hợp là bệnh lý nhưng phần lớn là sinh lý. Vì lượng mồ hôi tiết ra là do thần kinh thực vật khống chế, trẻ nhỏ đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh lại hiếu động thì mồ hôi bài tiết nhiều là một biểu hiện sinh lý. Thông thường thì mồ hôi không có mùi, nhưng khi mồ hôi kết hợp với những vi khuẩn có trên da tạo nên mùi chua khó chịu. Tuy nhiên, từ tuổi dậy thì tính chất và mùi mồ hôi cũng thay đổi (có trẻ sẽ cũng có mùi mồ hôi như hôi nách). Ngoài ra, mồ hôi nặng mùi còn do thực phẩm ăn vào, chẳng hạn trẻ ăn nhiều thịt đỏ, uống nhiều sữa, không chịu ăn rau tươi, uống ít nước mồ hôi sẽ nặng mùi hơn.... Những trẻ béo thường nhiều mồ hôi hơn những trẻ gầy. Để khắc phục thì chị nên năng tắm gội cho bé (nên gội đầu bằng dầu gội dành cho trẻ), thay quần áo cho cháu ngày vài lần; nhắc cháu uống nhiều nước 1,5 lít mỗi ngày, tăng cường ăn rau xanh, nước ép trái cây... sẽ giúp cải thiện mùi mồ hôi... Tuy nhiên, nếu mồ hôi ra vào những lúc bé ngủ và thời tiết lạnh vẫn ra mồ hôi thì còn gọi mồ hôi trộm. Loại mồ hôi này hay gặp ở những bé còi xương, nếu ra mồ hôi trộm kèm theo trẻ gầy biếng ăn, sốt về chiều có thể nghĩ đến lao sơ nhiễm... thì cần đưa bé đi khám để tìm nguyên nhân và điều trị.

BS. Hoàng Văn Thái

Read More